گفتگویی به بهانه هفته کتاب و کتابخوانی

۹ آذر ۱۳۹۵ | چاپ | |

mardom-ketab-nemikhanand«کتابخانه مردمی چون واقعیت‌شناس است، فرصت‌شناس هم هست. عینکی که رسانه‌ها از مناطق حاشیه شهر ساخته‌اند، اینکه اینجا فقط مرکز بحران‌، بزهکاری، تجمع معتادان، توزیع مواد مخدر، بیکاری، فقر اقتصادی و فقر فرهنگی است. در این نوع نگاه، حاشیه شهر یک تهدید است و برای برنامه‌های توسعه شهری نقطه تاریک محسوب می‌‌شود.

اما اولا این تهدید را چه علتی به وجود آورده؟

و ثانیا آیا «مردم» حاشیه شهر هم یک تهدید هستند؟

اتفاقا در میان مردمی که زیر چرخ مدل‌های توسعه له شده‌اند و هنوز نجیبانه و صبور به انقلاب و آرمان‌هایش وفادارند، فرصت‌های بی‌شماری موجود است که باید آن‌ها را دید و کتابخانه چون از دل همین مردم برآمده، این فرصت‌ها را می‌‌بیند.

متأسفانه نگاه‌های یک‌سویه‌ای که به حاشیه شهر وجود دارد، یک گفتمان از آن را ایجاد کرده اما اتفاقی واقعی و جدی را نتوانسته رقم بزند. در این بین، کتابخانه غیر از تاریکی‌ها، نقاط روشن را هم می‌‌بیند. در واقع خود ذات تأسیس کتابخانه یعنی دیدن نقطه‌های روشن. یعنی مردم حاشیه شهر کتاب هم می‌‌خوانند. مسئله‌ای که شاید به نظر برخی خنده‌دار بیاید و بگویند برای کمک به حاشیه شهر، وجود کتابخانه ضرورت و اولویتی ندارد و حتی کتاب، مشتری ندارد چون تا وقتی این همه مشکلات هست، کسی سراغ کتاب نمی‌آید.

این نگاه، یک رویکرد تک‌بعدی است که مسائل فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی را از همدیگر جدا می‌‌بیند و البته چشم‌اندازی هم ندارد اما با تأسیس کتابخانه در این منطقه این فرصت، شناسایی شد که افراد کتاب‌خوان زیادی در همین محله و محلات اطراف مثل پنجتن، شیخ حسن، آخر بولوار دوم، بولوار سوم و عباس‌آباد و… وجود دارند. حتی آمارهای کتابخانه هم از بسیاری کتابخانه‌های دیگر شهر و کشور بالاتر است.

کتابخانه فرصت‌هایی را نشان داد که در لابه‌لای نگاه‌های به شدت امنیتی و تاریک به حاشیه شهر دیده نشده بود. کتابخانه به مردم این محله‌ها هویت بخشیده و کتاب‌خوانی در میان مردم جا باز کرده است. گاهی افراد به صورت خانوادگی برای امانت کتاب به کتابخانه مراجعه می‌‌کنند و خواندن کتاب یکی از تفریحات مردم شده است.

پس ما نمی‌گوییم هیچ مسئله یا مشکلی وجود ندارد، بلکه می‌‌گوییم برای حل این مسائل، تنها راه ما اتکا به فرصت‌ها و نقطه‌های روشن است؛ چرا‌که نشناختن فرصت‌ها موجب ضعف در برنامه‌ریزی و انفعال می‌‌شود. زیرا وارد میدان جنگ با مشکلاتی می‌‌شوی که در آن میدان هیچ شمشیر و سپری نداری، پس باید با شناختن فرصت‌ها به مقابله با تهدیدها رفت و این نه تنها یک آرمان‌گرایی دست‌نیافتنی نیست؛ بلکه عین واقع‌بینی است.»

گفتگوی خبرنگار روزنامه شهرآرا به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانی، فرصتی شد که کمی از ویژگی های یک کتابخانه مردمی بگوییم.

اگر چه عنوان گفتگو در روزنامه نبرد با کلیشه مردم کتاب نمی خوانند هست، اما باید گفت در کتابخانه نه تنها با کلیشه های کتابخوانی که با بسیاری کلیشه های دیگر نیز مبارزه می کنیم. نبرد با کلیشه نگاه به مناطق محروم و حاشیه شهر، از نبردهای جدی ماست. کلیشه های سیاست زده، صرفا امنیتی یا اقتصادی و…

متن کامل گفتگو را می توانید در فایل زیر مطالعه کنید

  مردم کتاب نمی خوانند (حجم: 199٫8 KiB - تعداد دانلود: 103 )

این گفتگو در تاریخ ۲۳ آبان ماه ۱۳۹۵، در صفحه گفتگوی روزنامه شهرآرا (صفحه ششم) منتشر شده است.

 
| چاپ | |
 
ارسال نظر